Programma Klimaat & Energie

Algemeen

Binnen het programma Klimaat & Energie wordt gewerkt aan een duurzame toekomst. We investeren de komende jaren fors in duurzaamheid. Niet alleen door ons aan te passen aan het veranderende klimaat, zoals met de dijkteruglegging gebeurt, maar ook door een forse bijdrage te leveren aan het tegengaan van verdere klimaatverandering. Duurzame energie heeft de toekomst en samen met energiebesparing zal dit programma de komende jaren flinke stappen zetten in de richting van een energieneutrale gemeente in 2045.

Binnen dit programma werken we ook aan een veilige en gezonde leefomgeving van de Nijmegenaren. Daartoe  voeren we  alle wettelijke milieutaken uit op het gebied van vergunningverlening, handhaving, bodem, lucht en geluid die aan onze gemeente zijn opgedragen. We beperken zoveel mogelijk de geluid-, stof- en stankhinder en voorkomen veiligheids- en gezondheidsrisico’s van (bedrijfs)activiteiten. We zijn zuinig op bodem, water, lucht en grondstoffen.

De acties uit dit programma komen zo veel mogelijk tot stand in overleg met andere overheden, milieu- en bewonersorganisaties en het bedrijfsleven. We realiseren klimaat- en milieudoelen ook binnen andere programma’s. Het gaat hierbij met name om de programma’s Mobiliteit (verbetering luchtkwaliteit, beperken CO2-uitstoot), Economie & Toerisme (duurzame bedrijventerreinen, schone stedelijke distributie en bedrijvigheid), Veiligheid  (gevaarlijke stoffen en bijzondere handhaving), Ruimte & Cultuurhistorie (duurzame stedelijke ontwikkeling, duurzaam bouwen en adviseren ruimtelijke plannen), Wonen (afspraken over energiebesparing met woningcorporaties), Grondbeleid (duurzame gebiedsontwikkeling), Openbare Ruimte (duurzame inrichting en beheer openbare ruimte), Groen & Water (klimaatadaptatie) en Facilitaire diensten (duurzame inkoop).  Naast zelf doen verschuift onze inzet  naar het zelf laten doen.

Maatschappelijk effect

In 2045 willen we een energieneutrale gemeente zijn. Nijmegen voorziet daarbij zelf in zijn stedelijke energiebehoefte met duurzame energie. Deze doelstelling moet resulteren in het tegengaan van de ‘Nijmeegse bijdrage’ aan de mondiale klimaatverandering die een bedreiging vormt voor onze veiligheid, voedselvoorziening, biodiversiteit, waterhuishouding, maar ook onze economie. De stijging van de energielasten voor Nijmegenaren wordt hiermee beperkt.
Daarnaast willen we vanuit de bestaande wet- en regelgeving de gewenste basis milieukwaliteit waarborgen, zodat de inwoners van Nijmegen nu en in de toekomst in een gezonde en veilige leefomgeving kunnen verkeren. Inbreuken hierop voorkomen we zoveel mogelijk. Concreet betekent dit dat we met dit wettelijke instrumentarium de overlast en hinder beperken, de veiligheid verhogen, en een optimale bodemkwaliteit en goede luchtkwaliteit realiseren.

Nijmegen klimaat- en energieneutraal

Wat willen we bereiken?

In 2045 zijn we een energieneutrale, zelfvoorzienende, gemeente (raadsbesluit 27 april 2011,  vaststelling Duurzaamheidsagenda).
De eigen organisatie is klimaatneutraal in 2015 en energieneutraal in 2030.

In deze coalitieperiode (2010-2014) gaan we onverminderd door deze doelstellingen te bereiken. De vast te stellen route naar energieneutraliteit,  (‘Roadmap Nijmegen Energieneutraal 2045’) krijgt voor de korte termijn een  nader in te vullen  uitvoeringsprogramma. In het uitvoeringsprogramma staan de prioriteiten voor de komende jaren, waarmee we rekening houden met onze bezuinigingstaakstelling. Het geeft een concrete uitwerking van de vijf sporen die in de Duurzaamheidsagenda zijn geformuleerd:

  • Energieneutrale stad: forse energiebesparing van de gebouwde omgeving (3% per jaar, met 2% als ondergrens) en de energietransitie van fossiele brandstoffen naar duurzame energiebronnen (15% in 2020).
  • Duurzame stedelijke ontwikkeling: klimaatbestendige stad, nieuwbouwplannen.
  • Duurzame economie: bedrijventerreinen, groene economie, werkgelegenheid.
  • Duurzame mobiliteit:  logistiek, energietransitie in mobiliteit, meer en beter openbaar vervoer, snelfietsroutes.

Klimaatneutrale organisatie: bereikt in 2015. Vervolgens zetten we in op energieneutrale organisatie in 2030.

Wat hebben we bereikt?

Binnen de vijf sporen hebben we afgelopen jaar projecten opgezet en uitgevoerd in samenwerking met onze partners Er is veel draagvlak bij bewoners en bedrijven en instellingen zoals scholen en sportverenigingen. Zij investeren in duurzaamheid, in een context van economische crisis en bezuinigingen. We  ondersteunen initiatieven, geven ruimte geven, leggen verbindingen en investeren ook in duurzaamheidsmaatregelen.

In onze nota "Duurzaamheid in uitvoering" (2013) hebben we beschreven wat we in de afgelopen periode hebben bereikt, waar we nu staan en welke kansen we zien om onze stad nog verder te verduurzamen. Onze ambitie om nationaal  koploper te zijn, maken we waar. Op de landelijke Duurzaamheidsmeter staan we bovenaan de lijst. Bovendien hebben we - als enige Nederlandse stad - de finale van de EU Green Capital Award  2016 bereikt.
De Stichting de Vierdaagse heeft in samenwerking met diverse andere Nijmeegse partijen de nationale conferentie “Circular Economy BOOSTcamp naar onze stad gehaald, waardoor we volgend jaar hotspot op het gebied van de circulaire economie zijn. Op de valreep van dit jaar is ook bekend geworden dat Arnhem en Nijmegen het internationale fietscongres VeloCity in 2017 mogen organiseren.

Het energieverbruik in de stad is over de periode 2008- 2013 met 6.8% afgenomen. De gegevens over  2014 hebben we nog niet, maar we verwachten dat deze dalende trend zich ook  dit jaar heeft doorgezet. Vooral het aardgasverbruik van particulieren neemt gestaag af.

Het verduurzamen van woningen door particulieren en woningcorporaties draagt hieraan bij.  Net als vorig jaar was de Premieregeling Energiebesparende Maatregelen een succes. In totaal hebben ruim 1.600 particulieren hun woning verduurzaamd met behulp van onze subsidie. De 1641 woningeigenaren hebben gezamenlijk voor €8.045.000 in maatregelen geïnvesteerd. Wij hebben €1.208.000 uitbetaald. Nog eens ruim 1.150 mensen hebben gebruik gemaakt van de subsidie woningisolatie van de provincie Gelderland, een regeling die wij uitvoeren en 134 woningeigenaren hebben de Duurzaamheidslening afgesloten.

Sinds begin 2014 kunnen bewoners van Nijmegen bij het Loket Duurzaam Wonen terecht voor vragen en informatie over energiezuinig wonen en subsidieregelingen. Het (voormalig) Waterservicepunt is hier ook in opgegaan, waardoor mensen ook naar het loket gaan voor informatie over goed riool- en watergebruik, afkoppelen van hemelwater en groendaken. Bewoners maken goed gebruik van het loket. Voor wat betreft energiebesparing en duurzame energie zijn er 952 en voor watergerelateerde zaken zijn er 1.063 contactmomenten geweest. Het nationale Energie-akkoord stimuleert een dergelijke aanpak.

Dit najaar is Energieplein Nijmegen gestart. Dit project heeft als doel om groepen bewoners te enthousiasmeren om gezamenlijk aan de slag te gaan met het verduurzamen van de woning. Gekozen is om in de wijken Hees en Heseveld te starten. Met enthousiaste bewoners wordt een aanpak op maat ontwikkeld om grote groepen mensen in deze wijken aan te zetten tot actie.

De aanleg van het Warmtenet is gestart. Momenteel zijn 4.000 bestaande woningen in de Waalsprong aangesloten op deze duurzame warmtevoorziening. De 10.000 nog te bouwen woningen in de Waalsprong en Waalfront worden hiermee ook van warmte voorzien.

In stadsregionaal verband hebben we in het kader van Het Groene Akkoord ervaring opgedaan met de meetmethodiek GPR. Hiermee borgen we dat de duurzaamheid van nieuwe stedelijke ontwikkelingen worden getoetst.  

We willen windturbines realiseren langs de A15. Het bestemmingsplan is 1 oktober 2014 bijna unaniem vastgesteld door de gemeenteraad.  Windpower Nijmegen zorgt ervoor dat Nijmegenaren ook financieel kunnen participeren in het project. Deze coöperatie heeft momenteel bijna 400 leden. We hebben windmetingen uitgevoerd, waaruit blijkt dat de windopbrengst iets hoger is dan verwacht werd. De business case kan voor de windturbines nu beter onderbouwd worden.

De provincie Gelderland heeft besloten geld aan de ODRN  beschikbaar te stellen om in 2015 branchegewijs bedrijven te handhaven op energiebesparing. Hiermee krijgt onze aanpak van afgelopen jaren navolging in Nijmegen en in andere gemeenten.

Ook op het gebied van duurzame mobiliteit is succes geboekt. Doordat de stadsbussen op groen gas rijden heeft de stadsregio Arnhem Nijmegen met 17 gram CO2 per reizigerskilometer veruit de laagste van uitstoot van Nederland. Dit blijkt uit onderzoek dat is uitgevoerd in opdracht van het KpVV. Verder hebben we deelgenomen aan een landelijke lobby en dat heeft ertoe geleid dat de mixed strategy en in het bijzonder groen gas een plaats heeft gekregen in de Visie en het Actieplan Duurzame Brandstoffenmix dat als onderdeel van het SER-Energieakkoord door het Ministerie van I&M is opgesteld. Op 4 juni 2014 heeft de landelijke Topsectoren Kennis en Innovatie bijeenkomst over gas (TKI Gas) in de regio plaatsgevonden. Dit heeft onder meer geleid tot het bezoek van het Ministerie van Economische Zaken aan Nijmegen.

Afgelopen jaar is het Milieu Educatiecentrum Nijmegen (MEC)  failliet verklaard. MEC voerde taken uit op het gebied van natuur- en milieu onderwijs en diende als makelaar tussen scholen en de aanbieders van NME. Stichting de Bastei gaat de werkzaamheden per 2015 voortzetten. De afspraken hebben we  in een uitvoeringsovereenkomst vastgelegd. Op die manier kunnen scholen zonder onderbreking hun onderwijsprojecten voortzetten.

Indicatoren

Nijmegen klimaat- en energieneutraal

Realisatie 2013

Doelstelling 2014

Realisatie 2014

1.0 Energiebesparing stad (t.o.v. 2008)

6,8%

8%

nog niet bekend

1.1 CO2 emissie eigen organisatie (ton/jr)

971

1000

nog niet bekend

1.2 Energiebesparing eigen organisatie (t.o.v. 2008)

6,28%

6%

nog niet bekend

1.3 10 MW windenergie

bp in procedure

bp in procedure

bp vastgesteld

1.4 Percentage corporatiewoningen met label A of B

29%

26%

nog niet bekend

1.5 Aantal particuliere woningen energiezuinig door Energieaanpak particuliere woningen

1332

1500

1641

1.6 Percentage duurzaam inkopen

94%

75-100%

94%

Indicatoren:
1.0 energiebesparing stad t.o.v. 2008:
Het fossiele energieverbruik van de stad Nijmegen is over de periode 2008- 2013 met 6,8 afgenomen, ondanks de bevolkingsgroei.

1.1 CO2 emissie eigen organisatie (ton/jr):
De gegevens van  2014 hebben we nog niet, wel die van 2013.  Volgens de CO2 footprint was in  2013 de CO2 uitstoot  971  ton. Dat is een daling ten opzichte van het jaar daarvoor.  De tussentijdse doelstelling halen we en we liggen goed op koers om de doelstelling in 2015 te halen. Met de komst van een energieregistratie- en monitoringsysteem begin 2015 krijgen we het komende jaar een betrouwbaarder beeld van ons energieverbruik. Op het moment dat we dit hebben  bepalen we opnieuw het uitgangspunt voor deze indicator.

1.2 Energiebesparing eigen organisatie (t.o.v. 2008):
In 2014 kregen we de gegevens  van ons eigen energieverbruik van 2013. Opnieuw hebben we energie in onze kantoren, accommodaties en openbare ruimte bespaard (6,28%) ten opzichte van het startjaar 2008.  De investeringen in het verduurzamen van de panden van afgelopen jaren – waaronder in het stadhuis -  lijken dus een trendbreuk te  hebben veroorzaakt.

1.3 10 MW windenergie:
In de structuurvisie zijn zoekzones voor windenergie opgenomen. Voor de locatie A15 in de Grift is het bestemmingsplan met een overgrote meerderheid door de raad vastgesteld. In 2015 worden nog enkele beroepen afgehandeld en de vergunningprocedure afgerond.

1.4 Verhoging percentage corporatiewoningen met label A of B of verbetering met 2 labelsprongen:
In 2013 had 29% van de corporatiewoningen een label A of B. Cijfers over 2014 zijn op dit moment nog niet beschikbaar. Deze cijfers volgen bij de monitoring van prestatieafspraken in het eerste deel van 2014. Conform het coalitieakkoord  willen we dat alle sociale huurwoningen in 2018 minimaal energielabel B hebben. We zijn met de corporaties in gesprek hoe we deze ambitie gaan realiseren en of we ondersteuning kunnen bieden.

1.5 Aantal particuliere woningen energiezuinig door Energieaanpak particuliere woningen:
Net als vorig jaar was de Premieregeling Energiebesparende Maatregelen een succes. In totaal hebben ruim 1.600 particulieren hun woning verduurzaamd met behulp van onze subsidie. De 1641 woningeigenaren hebben gezamenlijk voor €8.045.000 in maatregelen geïnvesteerd. Wij hebben €1.208.000 uitbetaald.

1.6 Percentage duurzaam inkopen:
We kopen voor 94% duurzaam in, aldus het monitoringsinstrument van AgentschapNL van 2010. We hebben sindsdien geen nieuwe gegevens gekregen.  In deze monitoring worden alle aanbestedingen van meer dan € 100.000,- voor diensten en leveringen, en meer dan € 500.000,- voor werken, meegenomen. Opdrachten onder deze drempelwaarde vallen buiten de monitoring omdat hier centraal geen gegevens over duurzaamheid worden bijgehouden. Verder hebben we de Duurzaamheidladder, de door ons ontwikkelde methodiek voor duurzaam inkopen en aanbestedingen toegepast.

Wat hebben we ervoor gedaan?

We hebben verder gewerkt aan de uitvoering de nota Duurzaamheid in Uitvoering.  Daarbij spelen onze partners in de stad (onderzoek, onderwijs, ondernemers, overheid en bewoners) de hoofdrol. Het is dus de stad die het doet, wij hebben daarbij partijen verbonden, processen gefaciliteerd en private investeringen gestimuleerd.

We hebben deelgenomen aan de European Green Capital Award en zaten bij de laatste vijf steden die zich voor een internationale jury in Kopenhagen konden presenteren. Bijzonder was de steun van de duurzame estafette. Ondersteund door ondernemers uit de stad, brachten Nijmeegse sporters de Nijmeegse presentatie (usb-stick verwerkt in estafettestokje) door middel van wandelen, roeien en fietsen naar Kopenhagen. Het estafettestokje is daarna een symbool voor duurzaamheid geworden. Om de paar weken krijgt  de ontwikkelaar van een nieuw duurzaam initiatief het estafettestokje in bezit en die mag het stokje weer doorgeven aan een volgende initiatiefnemer.

Een Nijmeegse werkgroep, bestaande uit vrijwilligers, is opgericht en wil de titel “Fairtrade Nijmegen” behalen. Sinds begin 2014 ondersteunen we deze werkgroep.

De stadsregio Arnhem-Nijmegen als overheidsorgaan verdwijnt in 2015 en de MARN is afgeslankt. Om de projecten als de Groene Hub te continueren en toekomstige regionale projecten mogelijk te maken, zijn we in 2014  in regionaal verband gestart met het verkennen van nieuwe samenwerkingsmogelijkheden.

Bestaande bouw
We hebben de Nijmeegse Energieaanpak gecontinueerd. Met het Loket Duurzaam Wonen en het participatieproject Energieplein Nijmegen ontzorgen en faciliteren we (groepen) bewoners, die hun woning willen verduurzamen. De subsidieregelingen zorgen voor een extra stimulans.
Conform het coalitieakkoord  willen we dat alle sociale huurwoningen in 2018 minimaal energielabel B hebben. We zijn met de corporaties in gesprek hoe we deze ambitie gaan realiseren en of we ondersteuning kunnen bieden. Ondertussen gaan de corporaties verder met het uitvoeren van hun reeds geplande werkzaamheden. Zo heeft Talis het appartementencomplex in Meijhorst gerenoveerd, waardoor 270 woningen naar energielabel B zijn gegaan.

Dertig Nijmeegse sportverenigingen hebben gebruik gemaakt van een energiescan, die we hebben aangeboden. Ze besparen door de genomen maatregelen in totaal minimaal  € 25.000 per jaar.

We zijn  gestart met het onderzoek of we een betere constructie kunnen hanteren om burgers, maar ook  bedrijven, sportverenigingen, scholen en maatschappelijke instellingen te ontzorgen als zij hun panden willen verduurzamen.  We bekijken daarbij ook naar financiële constructies en betrekken stakeholders hierbij. De eerste resultaten zijn aan de raad gepresenteerd en in 2015 volgt de besluitvorming.

Duurzame energievoorziening
In 2014 is een warmtevisie voor Nijmegen vastgesteld voor de uitbreidingsmogelijkheden van het warmtenet in de bestaande stad (de campus en het bezit van de woningcorporaties). In 2014 is gestart met de haalbaarheid van het aansluiten van de campus. Samen met de provincie, gemeente Arnhem, Alliander en Nuon  bekijken we ook de mogelijkheden en de belemmeringen om het warmtenet  door te trekken richting Bergerden en Arnhem en te komen tot een regionaal warmtenet voor 90.000 woningen (of equivalenten daarvan).

In het SER Energieakkoord is de sluiting van de kolencentrales per 2016 aangekondigd waaronder die van GDF Suez in Nijmegen. GDF Suez ziet deze sluiting ook als kans en samen hebben we de mogelijkheden bekeken om de locatie te herontwikkelingen voor een “Groene Delta” en voor het opwekken van lokale en  duurzame energie. Een eerste stap hierin is de realisatie van een veld met 4.000 zonnepanelen op het terrein van GDF Suez waarin hun klanten een aandeel kunnen nemen.

Stedelijke ontwikkeling
We  hebben de Nijmeegse principes van duurzame stedelijke ontwikkeling bij ruimtelijke ontwikkelingen gebruikt; duurzaamheid is als een van de leidende principes verankerd in de in 2013 vastgestelde Structuurvisie. We hebben aan klimaatadaptatie (o.a. de dijkteruglegging) gewerkt en de samenwerking met de Rijksoverheid en Provincie op dit thema gezocht. Bij nieuwbouwprojecten zetten we in op duurzaam en energiezuinig bouwen, onder andere door de GPR methodiek te gebruiken.

Bedrijven
Ook dit jaar werkten marktpartijen, maatschappelijke organisatie, particulieren en overheden In Power2Nijmegen werken gezamenlijk aan een transitie van fossiele- naar duurzame energie. Op dit moment zijn er zo’n 200 deelnemers die zo’n 60 organisaties vertegenwoordigen. Hoe Nijmegen energieneutraal wil worden is vastgelegd in de Power2Nijmegen routekaart 2045. Power2Nijmegen zet ideeën om in concrete projecten en zoekt daarbij financiering, formuleert nieuwe projecten en verbindt initiatieven. Naar aanleiding van een evaluatie verkennen we hoe de aansturing van Power2Nijmegen kan worden versterkt. Een mogelijkheid is het instellen van een regiegroep, waarin verschillende deelnemers vertegenwoordigd zijn. De Economische Raad Nijmegen (ERN) heeft Power2Nijmegen geadopteerd en heeft een primaire rol bij de voortzetting van dit co-creatieproces.

Ook in 2014 hebben we deelgenomen aan het Nijmeegs Energieconvenant. Samen met 18 grote bedrijven en instellingen wisselen we kennis en ervaring uit om de CO2 in de eigen bedrijfsvoering stevig terug te dringen. In 2014 hebben enkele nieuwe partijen zich aangemeld waarbij ze zich committeren aan een zelf vastgestelde doelstelling voor CO2-reductie.

Eigen organisatie
We investeren zelf ook in duurzaamheid. Zo is de uitvoering van het Masterplan Verduurzamen Gemeentelijk Vastgoed gecontinueerd. In het stadhuis, maar ook in andere panden zijn maatregelen getroffen. De exploitatievoordelen leveren middelen op voor nieuwe investeringen in duurzaamheid van gemeentelijke panden. We nemen duurzaamheidscriteria op bij aanbestedingen. Zo zijn we met onze buurgemeenten gestart met de voorbereidingen voor Europese aanbesteding voor energie voor ons eigen verbruik. We onderzoeken daarin op welke manier we het aandeel regionaal duurzaam opgewekte energie kunnen vergroten. Verder zijn we partner in FSC- Nederland en stimuleren de productie en het gebruik van duurzaam hout door dit in aanbestedingen op te nemen.

Mobiliteit

We maken ons met regionale partners sterk om het rijden op groen gas en duurzame mobiliteit in de regio te stimuleren.  

  • We hebben samen met Arnhem bidbook ingediend bij de European Cyclist’ Federation en als winnaar mogen wij het internationale fietscongres VeloCity in 2017 organiseren.
  • In november 2014 is de landelijke Green Deal Zero Emission Stadslogistiek ondertekend. Naast gemeente Nijmegen hebben ook de koplopende, Nijmeegse bedrijven Binnenstadservice, Combipakt en de afvalverwerker DAR de Green Deal onderschreven.
  • Er is onderzoek gedaan naar de mogelijkheden om biomassa te importeren, omdat niet alle ambities met regionale biomassa kunnen worden verwezenlijkt. Uitkomst is dat de regio potentie heeft om een regionale en bovenregionale hub te worden van biomassa-aanvoer, verwerking en cascadering. De CO2-uitstoot van het transport van biomassa naar de stadsregio blijkt zeer klein ten opzichte van de te behalen CO2-reductie door inzet van de biomassa als vervanger van fossiele brandstoffen.
  • In het kader van Beter Benutten is er een regionale prijsvraag uitgeschreven om het regionale goederenvervoer efficiënter, schoner en betrouwbaarder te maken. Vijf consortia hebben gewonnen en gebruiken 2014 om ervaring op te doen met hun concepten. De evaluatie hiervan volgt nog.

Bevorderen kwaliteit leefomgeving

Wat willen wij bereiken?

We bevorderen de kwaliteit in de leefomgeving door huidige knelpunten met betrekking tot geluid en lucht aan te pakken en knelpunten in de toekomstige situatie te voorkomen. Ondanks autonome ontwikkelingen willen we de geluidoverlast in de buurt door wegverkeer niet laten toenemen.  Zo kunnen we ruimtelijke ontwikkelingen en mobiliteit in Nijmegen op een verantwoorde manier mogelijk maken.

De hierna genoemde indicatoren voor geluidoverlast en stank worden tweejaarlijks via de stadmonitor gemeten. De indicator voor luchtkwaliteit (normoverschrijding stikstofoxide (NO2) wordt jaarlijks gemonitord.

Wat hebben we bereikt?

Bij nieuwbouwontwikkelingen op geluidbelaste locaties hebben wij meegedacht met de ontwikkelende partijen om de kans op geluidsoverlast zo klein mogelijk te houden. De Wet geluidhinder en het Nijmeegse geluidsbeleid zijn daarbij het uitganspunt. Eind 2013 is de Oversteek geopend en in 2014 zijn we begonnen met de meerjarige monitoring van de geluidsbelasting door het verkeer op de Energieweg
De luchtkwaliteit is verder verbeterd. Overschrijding van de wettelijke normen voor NOx is ten opzichte van voorgaande jaren verder afgenomen tot 0,7 km wegvak.

Indicatoren

Bevorderen kwaliteit leefomgeving

Realisatie 2013

Doelstelling 2014

Realisatie 2014

2.1 Percentage geluidsoverlast in buurt door wegverkeer

21%

<21%

nog niet bekend

2.2 Aantal km wegvak met overschrijding grenswaarde
stikstofdioxide (NO2)

0,7 km

<0,5 km

nog niet bekend (*)

2.3 Percentage waar men stank of vieze lucht ervaart in de buurt

18%

<20%

nog niet bekend

*Aantal km met overschrijding NOx (wordt jaarlijks gemonitord); nog niet bekend door 1 jaar vertragingdoor landelijk vastgelegde methodiek. We constateren een dalende trend. Sinds 2012 (resultaten uit 2011) werden geen overschrijdingen meer voorspeld voor 2015. In 2015 mogen we conform de wetgeving de grenswaarde niet meer overschrijden.

Wat hebben we ervoor gedaan?

  • In 2014 hebben we 48 woningen gesaneerd, bij 15 van deze woningen zijn geluidsisolerende maatregelen aangebracht.
  • We hebben Ruimtelijke ontwikkelingen  getoetst aan de Wet geluidhinder en het gemeentelijke geluidsbeleid.
  • Het geluid afkomstig van gezoneerde industrieterreinen is in 2014 binnen de vastgestelde normen gebleven. De 50 dB(A) grens wordt nergens overschreden.
  • Op basis van het Actieplan geluid wordt bij vervanging van wegdek op de doorgaande 50 km wegen SMA NL5 toegepast. Dit is een licht geluid reducerend wegdektype (reductie ca. 1,5 dB ten opzichte standaard asfalt). In 2014 is er vooral gewerkt aan 30 km wegen en zijn er geen doorgaande wegen (50 km/uur) voorzien van stiller asfalt.  Op deze wegen is stil asfalt niet zinvol.
  • In 2014 zijn er 63 elektrische scooters gekocht met subsidie. Hiermee verminderen we de geluidsoverlast en verbeteren we de luchtkwaliteit niet substantieel, maar we hopen een beweging in gang te zetten.
  • In 2014 zijn we verder gegaan met het project ‘schoner varen’ om schonere en efficiëntere scheepvaart te bevorderen en de luchtkwaliteit te verbeteren. We hebben ervoor gezorgd dat op de Waalkade walstroomvoorzieningen zijn aangelegd. Hierdoor hoeft de cruisevaart niet meer van dieselaggregaten gebruik te kmaken als ze aangemeerd zijn. Ook zijn we gestart met de voorbereidingen van walstroomvoorzieningen in de Waalhaven en Lindenberghaven. Verder is de Stadsregio gestart met een subsidieregeling voor nageschakelde technieken op bestaande schepen om de uitstoot van luchtverontreiniging te reduceren. Ook hebben we in 2014 financiering verworven voor het stimuleren van realisatie van een LNG-vulpunt voor scheepvaart in de regio (Interreg IVa en Interreg V).Tenslotte hebben we ons aangesloten bij een Europees consortium voor onderzoek naar schone scheepvaartmethoden en omzetting in Europese regelgeving voor scheepvaart (CLINSH). In Nijmegen zullen met name pilots voor walstroomvoorzieningen uitgevoerd worden.
  • We hebben doorstromingsmaatregelen uitgevoerd (Dynamische Verkeer Management) op de Groene route.
  • We hebben  CO2 koeling op vrachtwagens bevorderd bij transporteurs in Nijmegen.
  • We hebben ons eigen wagenpark uitgebreid op groen gas. Van de 69 voertuigen rijden er nu 55 voertuigen op groen gas, 1 elektrisch en 1 hybride.
  • We hebben  het fietsgebruik bevorderd.
  • We hebben de overstap van taxi’s en andere bedrijven op aardgas of elektrisch rijden gestimuleerd.In totaal is er tot nu toe aan 34 aardgastaxi’s subsidie uitgekeerd.  Er konden in 2014 geen nieuwe aanvragen voor onze Nijmeegse subsidie op aardgastaxi’s meer worden ingediend. Wel hebben we subsidies uitgekeerd aan nog lopende aanvragen. Daarnaast hebben we subsidies verleend voor de aanschaf van e-scooters voor bedrijven en particulieren (zie hierboven). Deze subsidie is in het voorjaar 2014 gestopt.   
  • We bevorderden duurzame en schonere stadsdistributie. We hebben ons daartoe in 2014 aangesloten bij de landelijke Green Deal Zero Emissie Stadslogistiek (ZES).
  • Geurdoelstellingen worden vaak behaald door bedrijfsbeëindiging of verplaatsingen en strengere vergunningvoorschriften. Voor het Slachthuis wordt vanwege verdergaande maatregelen een reductie van de geuremissie verwacht.
  • De uitvoering van de raadsmotie “West wil groene buffer” gaf in 2014 aanleiding om het bestaande meetnet voor fijn stof en NO2 voort te zetten en verder te optimaliseren. Hierdoor kunnen we o.a. onze maatregelen monitoren. Vanuit bewoners- en milieuorganisaties is er een sterke behoefte om via het meetnet geïnformeerd te blijven over de milieukwaliteiten binnen Nijmegen-West Weurt. Deze informatie is te zien op de in 2014 geheel herziene website www.westenweurt.nl

Aanpak bodemverontreiginging

Wat willen wij bereiken?

We werken aan een gezonde en duurzame ondergrond, waarbij we gezondheidsrisico’s en risico’s voor ecologie voorkomen, wegnemen of beheersen, waardoor huidige en toekomstige gebruiksfuncties mogelijk zijn en blijven. We streven ernaar dat de bodemkwaliteit in Nijmegen minimaal gelijk blijft en/of op termijn verbetert.

Wat hebben we bereikt?

In 2014  hebben we  tientallen bodemsaneringen begeleid. Daarmee hebben we mogelijke volksgezondheidsrisico’s teruggebracht en verspreidingsrisico’s beperkt. Wij voerden zelf  saneringen uit op de Eerste Oude Heselaan (parkeerterrein), het Mercuriuspark, voormalig bedrijventerrein Lent (Thermionterrein) en het Voorzieningenhart Waterkwartier. Ook hebben we ruimtelijke ontwikkelingen mogelijk gemaakt zoals woningbouw en hebben we ook  veel saneringen uitgevoerd voor de realisatie van projecten binnen Nijmegen Omarmt de Waal zoals de Waalkade, de Beethovenstraat 6, HOV Woenderskamp en in de Dijkteruglegging.
We hebben alle bodemsaneringen die zijn uitgevoerd minimaal één keer integraal gecontroleerd op alle bodemaspecten. Bij de Dijkteruglegging is wekelijks toezicht gehouden en hebben we meegedacht om problemen met bodemverontreiniging op te lossen.

Indicatoren

Aanpak bodemverontreiniging

Realisatie 2013

Doelstelling 2014

Realisatie 2014

3.1 Ernstig verontreinigde locaties met humane risico's zijn beheerst in 2015

75%

90%

90%

Wat hebben we ervoor gedaan?

  • We hebben uitvoering gegeven aan de activiteiten die zijn opgenomen in het Convenant Bodem.  Zo hebben we onderzoek naar de mogelijkheden voor Bodemenergie op Campus Heyendaal (met RUN, UMC, HAN en ROC, Vitens en Provincie) afgerond.
  • Bodemsaneringen mogen geen belemmering vormen voor ruimtelijke ontwikkelingen. In 2014 hebben we 20 beschikkingen opgesteld en afgehandeld. Daarnaast hebben we 70 meldingen in het kader van BUS beoordeeld.
  • T.b.v. ruimtelijke projecten (stedelijke ontwikkeling) hebben we voor de Dijkteruglegging saneringen uitgevoerd, evenals saneringen ten behoeve van  infrastructurele projecten in de Waalsprong zoals HOV Woenderskamp. Om in 2015 de risico’s van alle spoedeisende locaties met ernstige bodemverontreiniging te hebben beheerst dan wel te hebben gesaneerd is de bodemsanering Mercuriuspark het derde  jaar ingegaan en is het  5e jaar van de grootschalige grondwatersanering Philips Waalsprong uitgevoerd. Daarnaast ook Voorzieningenhart Waterkwartier, Zwembad Oost. Hiermee zetten we, met behulp van de inzet van ISV-gelden, belangrijke stappen om indicator 3.1 te realiseren.
  • In het kader van de zorgplicht  zijn in 2014  4 nieuwe bodemverontreinigingen gemeld. Het gaat om de locaties Waterstraat, Goethestraat, Tarweweg en Nijverheidsweg. Op 3 locaties is de verontreiniging gesaneerd, op de 4e is de sanering nog in uitvoering.
  • Energiebesparende mogelijkheden van de ondergrond. We hebben een verkenning van de mogelijkheden om de onttrekkingsputten van het waterwingebied Nieuwe Markt (dit waterwingebied sluit in 2015) te benutten voor koude levering afgerond. Op verzoek van campus Heijendaal tbv het opstellen van een Masterplan, hebben we onderzoek gedaan naar de mogelijkheden voor Bodemenergie op Campus Heyendaal (met RUN, UMC, HAN en ROC, Vitens en Provincie). Voor het Warmtenet hebben we in 2014 adviezen uitgebracht en milieu/duurzaamheidsaspecten ingebracht.

Beperken hinder bedrijfsmatige activiteit

Wat willen wij bereiken?

We beperken de risico’s en hinder van bedrijfsmatige activiteiten op de leefomgeving.
We houden hierbij rekening met belangen van bedrijven die gebaat zijn met een goede dienstverlening en geen last willen hebben van onnodige regeldruk.
We werken voortdurend aan verbetering van de kwaliteit en efficiency van onze vergunningverlening en handhaving.

Wat hebben we bereikt?

Sinds 1 april 2013 worden de integrale bedrijfscontroles verricht door de Omgevingsdienst Regio Nijmegen (ODRN). In 2014 hebben zij 519 Integrale bedrijfscontroles uitgevoerd. Daarmee zijn de mogelijk risico’s en hinder van bedrijfsmatige activiteiten op de leefomgeving tot een minimum beperkt. Hierbij is rekening gehouden met de belangen van bedrijven die gebaat zijn bij een goede dienstverlening en geen last willen hebben van onnodige regeldruk.

Indicatoren

Beperken hinder bedrijfsmatige activiteit

Realisatie 2013

Doelstelling 2014

Realisatie 2014

4.1 Uitgevoerde geplande bedrijfsbezoeken

85%

>90%

93%

Indicator 2014: In 2014 is de doelstelling om meer dan 90% van de geplande controles uit te voeren ruimschoots gehaald.

Wat hebben we ervoor gedaan?

  • We hebben 8 omgevingsvergunningen met de activiteit milieu verleend (uitgebreide procedures voor oprichting en verandering van de inrichting of revisie van de vergunning) (2013: 12).
  • We hebben daarnaast 23  omgevingsvergunningen verleend met een verkorte procedure (Omgevingsvergunning beperkte milieutoets en verandering zonder milieugevolgen) (2013: 9).
  • We hebben 116  meldingen in het kader van het Activiteitenbesluit beoordeeld (2013: 108).
  • We hebben 519 bedrijfcontroles, uitgevoerd (93% van de planning). Hieronder vallen ook 54 controles van het Horeca-actieteam (HAT), 13 vuurwerkverkooppunten en 104 niet geplande controles.
  • We voldoen voor 100% aan de landelijke handhavingscriteria.
  • We hebben bij de 2 Brzo-bedrijven onder bevoegd gezag van Nijmegen Brzo-inspecties uitgevoerd.
  • We hebben 301 milieugerelateerde klachten afgehandeld, waarvan 91% binnen de termijn van twee werkdagen.

Financiële gegevens

Klimaat & Energie
* € 1.000
Begroting primitief Begroting dynamisch Rekening 2014 Verschil Bdyn - rek

Financiele lasten per product

Klimaat

2.848

2.674

2.446

228

Milieubeheer Bedrijven

1.523

1.869

1.781

87

Geluid

690

720

564

156

Lucht

756

879

771

109

Bodem

1.576

1.492

1.528

-36

Totaal lasten product

7.394

7.634

7.090

544

Financiele baten per product

Klimaat

-1.022

-843

-771

-72

Milieubeheer Bedrijven

-21

21

Geluid

-123

-83

-73

-11

Lucht

-415

-635

-502

-133

Bodem

-263

-218

-177

-41

Totaal baten product

-1.823

-1.779

-1.543

-236

Totaal Klimaat & Energie

5.570

5.855

5.547

308

Toelichting financiën

Het programma Klimaat&Energie sluit het jaar 2014 af met een positief resultaat van € 0,3 miljoen. Uitgedrukt als percentage van de begroting komt dit neer op een afwijking van 5,5%.

Het positieve resultaat op het programma lichten we hieronder toe.

Toelichting op de lasten
De lasten zijn € 0,5 miljoen lager uitgevallen dan begroot. Dit voordeel is veroorzaakt door:

  • € 0,2 miljoen lagere subsidie- en uitvoeringskosten voor de Premieregeling Energiemaatregelen Particuliere Woningen (PEM). Aanvragers van de PEM kunnen gebruikmaken van andere subsidieregelingen waardoor het beslag op de gemeentelijke middelen  lager is uitgevallen. Bij de najaarsnota is  een positief risico gemeld van € 0,15 mln.
  • € 0,1 miljoen lagere kosten voor milieuvergunningen en –handhaving door niet geclaimde kosten derden.
  • € 0,1 miljoen voordeel op ISV3-Geluid door vertraging in de uitvoering van de gevelisolatieprojecten. Hier tegenover  staat een lagere onttrekking aan de ISV-reserve.
  • € 0,1 miljoen lagere bijdrage aan het onderdeel walstroom binnen het project damwandvervanging Waalkade, in afwachting van de administratieve afronding van dit project (tegenover dit voordeel staan lagere subsidie-opbrengsten); de resterende bijdrage volgt in 2015.

Toelichting op de baten
De baten zijn € 0,2 miljoen lager uitgevallen dan begroot. Dit nadeel is veroorzaakt door:

  • € 0,1 miljoen nadeel door minder externe opdrachten dan begroot.
  • € 0,1 miljoen lagere subsidie-opbrengsten voor de aanleg van walstroom op de Waalkade (vanwege lagere lasten).

Het positieve resultaat wordt  hoofdzakelijk veroorzaakt door de lagere subsidie en uitvoeringskosten voor de Premieregeling Energiemaatregelen Particuliere Woningen (PEM) en voor milieuvergunningen en –handhaving. De afwijkingen zijn incidenteel.

Begrotingswijzigingen van primitief naar dynamisch

1022 Klimaat & Energie

bedragen * € 1.000,-

Besl.nivo

Besl.dat.

agendapnt

Baten

Lasten

Saldo

Primitief

1.823

7.394

5.570

Wijzigingen

BW-01335 Invulling bezuiniging Perspectiefnota 2014

College

08 apr '14

2.1

0

0

BW-01339 Voorjaarsnota TW en invest

Raad

11 jun '14

63/2014

469

469

BW-01341 Subsidie TPN West Energieneutraal

Raad

11 jun '14

64/2014

118

118

0

BW-01342 invulling bezuiniging PN 2013 en PN 2014

College

16 dec '14

4.9

-13

-13

BW-01365 Technische wijziging najaarsnota 2014

Raad

03 dec '14

129/2014

-212

-380

-168

BW-01367 Meldingen najaarsnota 2014

Raad

03 dec '14

129/2014

-4

-4

BW-01369 projectdeelname CLINSH

College

15 okt '14

124/2014

50

50

0

Totaal Wijzigingen

-44

241

285

Risico's

  • Een situatie waarin zich een calamiteit/incident voor doet in relatie tot de uitvoering van vergunningverlening en handhaving wat leidt tot juridische kosten en/of aansprakelijkheidskosten.
  • Een situatie waarin, zonder melding vooraf,  een grondsanering en/of grondverplaatsing plaats vindt waarbij de wet- en regelgeving niet in acht is genomen wat leidt tot milieuvervuiling in de gemeente.
  • Een situatie waarin een ondeugdelijk besluit 'bodem' wordt genomen wat leidt tot schade.
  • Er is vastgesteld dat Nijmegen niet voldoet aan de (toekomstige) Europese en nationale milieu-eisen op het gebied van lucht en geluid wat leidt tot beperkingen aangaande de toegestane ruimtelijke ontwikkeling van de stad. Nederland heeft van Brussel uitstel gekregen tot 2015 om te voldoen aan de Europese stikstofnormen, omdat er uitvoering wordt gegeven aan een nationaal luchtplan.