Economie & Toerisme

Algemeen

Onze activiteiten zijn gericht op het initiëren en aanjagen van de economische ontwikkeling van de stad met als doel: duurzame werkgelegenheidsgroei en het verbeteren van ons ondernemers- en vestigingsklimaat.
De werkgelegenheid heeft ook het afgelopen jaar onder druk gestaan. Oorzaak is de lang aanhoudende mondiaal economische crisis. We hebben ons maximaal ingespannen om bedrijven (en daarmee werkgelegenheid) voor Nijmegen te behouden en nieuwe bedrijven aan te trekken. We zien ook dat het aantal nieuwe bedrijfsvestigingen is toegenomen en ruimschoots het gestelde doel overtreft. Deze groei komt vooral door de groei van het aantal starters en ZZP-ers.  Toch is de totale werkgelegenheid in 2014 volgens de laatste prognose nog beperkt gedaald
( - 0,7 %). Voor 2015 verwachten we weer een lichte groei van de werkgelegenheid.
Positief is dat de werkgelegenheidsdaling in onze speerpuntsectoren Health, Semiconductors en Energie en Milieutechnologie tot stilstand lijkt te zijn gekomen en weer lijkt te stabiliseren. Dit ondanks een optredend banenverlies in de sector gezondheidszorg. Onze speerpuntsectoren zorgen nog steeds voor een derde deel van de werkgelegenheid in onze stad. Ook positief is dat de werkgelegenheid in de sectoren detailhandel en horeca (de sectoren die vooral in de binnenstad zijn terug te vinden) is toegenomen. Daarnaast is de werkgelegenheid in de toeristische sector nagenoeg stabiel gebleven.
We hebben ervoor gezorgd dat de kwaliteit van het vestigingsklimaat voor ondernemers op peil is gebleven.  De waardering voor het ondernemersklimaat is een  6,5. De directe bedrijfsomgeving werd door ondernemers met een 6,9 gewaardeerd. Ook de waardering van bezoekers voor de belangrijkste toeristische pijler, de Nijmeegse binnenstad, hebben we weten vast te houden (7,4 in Stadsmonitor 2013).

Wat hebben we bereikt

Op Novio Tech Campus hebben zich 15 (nieuwe) bedrijven gevestigd. Om NTC verder te promoten zijn in samenwerking met betrokken partijen verschillende bijeenkomsten georganiseerd. De sloop van de oude ICN4-fabriek en het herontwikkelen van gebouw A tot 2e  bedrijfsverzamelgebouw op de NTC zijn gestart.

Daarnaast hebben zich diverse bedrijven op andere werklocaties gevestigd, zoals Cheap Cargo en Motorcycle Support. Ook 2dA en Capter kozen voor Nijmegen.
We hebben  werkgelegenheid voor Nijmegen weten te behouden, zoals Innovio Papers (ontstaan uit Sappi), Triavion en Capter. Daarmee zijn circa 700  banen behouden voor de stad. Daarnaast zijn bedrijven als Synthon, Mead Johnson en Bovemij begeleid in hun uitbreidingsplannen.
Met het Economisch Collectief Nijmegen en de Industriële Kring Nijmegen trekken we gezamenlijk op bij de aanpak van diverse thema’s, zoals de gezamenlijke zorg voor het creëren van banen aan de onderkant van de arbeidsmarkt.
We faciliteerden de groei van het ondernemerschap. Zo hebben we zowel in ons Actieplan Economisch Offensief voor de binnenstad, als in onze Economische Innovatie Agenda 2020,  specifieke aandacht voor ZZP-ers.  Ook in het om te vormen Ondernemersfonds wordt meer ruimte gecreëerd voor kleine initiatieven en ZZP-ers. Afgelopen jaar is de ZZP pagina op onze website 2404 keer bekeken door 1448 bezoekers.
In 2014 is het Ondernemersfonds met een budget van € 600.000 opengesteld. De Taskforce Ondernemersfonds  heeft inmiddels advies uitgebracht tot het toekennen van bijdragen aan 12 projecten voor een bedrag van
 € 545.000.  Daarnaast hebben we overleg gevoerd met onze stakeholders over het omvormen van het Ondernemersfonds .

In het voorjaar 2014 hebben we onze Economische Innovatie Agenda 2020 vastgesteld en voor de uitvoering hiervan zijn met ingang van 2015 ook financiële middelen beschikbaar gesteld. Voor de uitvoering van de Economische Agenda 2020 hebben we een meerjarige cyclische aanpak uitgewerkt met als vaste onderdelen een Innovatiebarometer én scans op het vlak van innovatie, human capital en internationale profilering. Voor de projecten die hieruit ontstaan hebben we aanvullende financiering aangevraagd bij het  provinciale programma Topsectoren en Innovatie.

We willen ruimte bieden voor vernieuwing in de binnenstad en het transformatieproces in de binnenstad van “place to buy” naar “place to meet” faciliteren. Daarvoor hebben een Agenda voor de binnenstad opgesteld, gebaseerd op 3 pijlers: versterken van aanbod en ambiance, aantrekken van meer bezoekers naar de binnenstad en aanpak van de leegstand. We hebben verder uitvoering gegeven aan activiteiten/projecten uit het Actieplan Economisch Offensief Binnenstad.
De nieuwe terassennota geeft ondernemers meer verantwoordelijkheid en minder regels. Er is een spreekuur ingericht voor ondernemers, eigenaren en bewoners van de binnenstad. We hebben gesprekken gevoerd met ondernemers, eigenaren en bewoners over de aanpak van de Bloemerstraat. Samen met de Centrale Vereniging van Ambulante Handel hebben we gewerkt aan een kwaliteitsslag voor de centrummarkt, dit mondt uit in een modernisering van de markt en een nieuwe marktverordening in 2015.
We zien dan dat de zuivere winkelleegstand (winkel-m2’s leegstand)in het stadscentrum is toegenomen naar 10,6%. Het totale leegstandscijfer voor het stadscentrum is gestegen van 13% naar 15 %. We zijn gestart met de voorbereiding van een nieuwe visie op transformatie/krimp (hierin vindt een uitgebreide analyse van de leegstand plaats en wordt een aanpak voor de leegstand gepresenteerd).
We zijn vergevorderd met het analyse-deel voor de Detailhandelsstructuurvisie en deze wordt In de loop van 2015 opgeleverd. Per 1 december 2013 is de nieuwe Winkeltijdenverordening 2014 in werking getreden. Afgelopen najaar zijn we begonnen met  de evaluatie van de nieuwe verordening.
Het verblijfstoerisme blijft het goed doen, eind 2013 was het aantal overnachtingen 149.938, we verwachten dat het aantal overnachtingen in 2014 nog iets hoger zal uitvallen. Grote evenementen als 4 Daagse, Gebroeders van Limburgfestival, maar ook initiatieven als de 2-daagse promotie van het Huis voor de Binnenstad, dragen daaraan bij. In het voorjaar van 2014 zijn de  speerpunten in het kader van de toeristische herpositionering van het Rijk van Nijmegen vastgesteld, inclusief een investeringsagenda.
In juni 2014 is het investeringsproject Damwand Waalkade opgeleverd.  Vanaf dat moment waren de beperkingen voor de cruisevaart en de 4 Daagse opgeheven. Dit zien we terug in de cijfers voor de cruisevaart, het aantal cruiseschepen (480) en daarmee het aantal passagiers (49.490), kwam weer op een vergelijkbaar niveau met 2012. Ook hebben we de herinrichting van de Lindenberghaven aanbesteed, daarmee krijgt de oostelijke Waalkade een impuls.

We monitoren jaarlijks vraag en aanbod van voorraad bedrijventerreinen. De uitgebreidere vraag- en aanbodanalyse van de markt voor bedrijventerreinen uit 2013 heeft geresulteerd  in een bijstelling van de gemiddelde jaarlijkse vraagbehoefte naar maximaal 6 ha per jaar en een aanpassing van de fasering van een aantal bedrijventerreinen.
Afgelopen jaar hebben we 1,2 ha bedrijventerrein uitgegeven. Daar staat tegenover dat er, naast de beoogde vestiging van een grote logistieke dienstverlener op de Grift Noord, nog eens belangstelling van verschillende bedrijven is voor ongeveer 10 ha. Daarnaast hebben verschillende bedrijven  op grond van economische motieven ervoor gekozen om zich in bestaand vastgoed te vestigen. We hebben gewerkt aan een ambitiedocument voor bedrijventerrein de Grift en zijn gestart met de voorbereiding van het bestemmingsplan voor de Grift Noord.
We zorgen er permanent voor dat de kwaliteit van onze bedrijvenlocaties op orde blijft. Daarvoor ondersteunden we verschillende bedrijven- en ondernemersverenigingen met een financiële bijdrage uit het Ondernemersfonds voor werklocatiemanagement.
We hebben diverse promotie en marketingactiviteiten uitgevoerd (w.o. de Provada). Om onze bedrijventerreinen en werklocaties onder de aandacht van marktpartijen te brengen staan de Nijmeegse bedrijfskavels op Gemeentekavel.nl. We zijn ambassadeur voor het Logistiek Expertise Centrum (LEC) regio Nijmegen dat tot doel heeft de logistiek in de volle breedte te ontwikkelen in de regio Nijmegen. Samen met Provincie en de drie LEC’s (Rivierenland, Nijmegen en Liemers)  nemen we deel aan de vorming van Logistics Valley waarmee de regio Zuid Gelderland aantrekkelijker wordt gemaakt voor grote internationale bedrijven.
De kantorenmarkt in Nijmegen staat er wat leegstand betreft, beter voor dan landelijk (17,5 %). Toch nam de leegstand in Nijmegen toe van 13,8% naar 15,6 % .  De toename is voor het grootste deel te wijten aan het (weer) op de markt komen van oude kantoorpanden en de ontwikkeling van het nieuwe werken. We zijn terughoudend geweest met nieuwe kantorenlocaties en passen de duurzaamheidsladder toe. In overleg met de markt onderzoeken we hierbij ook de mogelijkheden om leegstaande panden te transformeren naar andere functies (zoals Metterswane, het UWV-gebouw en het oude belastingkantoor).

Indicatoren

Duurzame groei en behoud van werkgelegenheid

Realisatie 2013

Doelstelling 2014

Realisatie 2014

1.1 prognose ontwikkeling werkgelegenheid ¹

96.970

96.825 ¹

96.310

1.2 Waardering ondernemersklimaat ²

6,6

6,8

6,5 ²

1.3 Aantal nieuwe bedrijfsinveseringen ³

760

678

796

1  Indicator 1.1 ontwikkeling werkgelegenheid. We baseren onze doelstelling met betrekking tot de werkgelegenheidsontwikkeling op prognoses uit de Provinciale Werkgelegenheidsenquête(PWE) en de Provinciale Economische Verkenningen (PEV). Met terugwerkende kracht worden deze prognosecijfers jaarlijks herzien. In begroting 2015 prognose bijgesteld naar 96.825. Begroting 2014: 99.138
² Het waarderingscijfer voor het ondernemersklimaat in 2014 is een voorlopig cijfer, de volledige rapportage komt voorjaar 2015 beschikbaar.

³ Indicator 1.3 het saldo bedrijfsvestigingen is de resultante van de toename van het aantal bedrijfsvestigingen (starters, oprichtingen en verplaatsingen naar Nijmegen) en afname van het aantal bedrijfsvestigingen (opheffingen en vertrek van bedrijven). De cijfers over verplaatsers naar Nijmegen en vertrekkende bedrijven uit Nijmegen worden sinds 2012 niet meer geregistreerd.

Sterke clusters en (innovatief) ondernemerschap

Realisatie 2013

Doelstelling 2014

Realisatie 2014

2.1 prognose aantal banen binnen de clusters Energie en Milieu Technologie, Health en semiconductors ¹

30.567

30.600 ¹

31.548

2.2 Prognose het aandeel banen in de clusters EMT, Health en Semiconductors t.o.v. het totale aantal banen ²

31,5%

31.6 % ²

32,8 %

¹ Indicator 2.1 Aantal banen binnen de clusters Energie en Milieu Technologie, Health en Semiconductors. We baseren onze doelstelling met betrekking tot de werkgelegenheidsontwikkeling op prognoses uit de Provinciale Werkgelegenheidsenquête(PWE) en de Provinciale Economische Verkenningen (PEV). Met terugwerkende kracht worden deze prognosecijfers  jaarlijks herzien. In begroting 2015 prognose bijgesteld naar 30.600. Begroting 2014: 33.747
² Indicator 2.2 Het aantal banen binnen de clusters Energie en Milieu Technologie, Health en Semiconductors t.o.v. het totale aantal banen. In begroting 2015 bijgesteld naar 31,6 %. Begroting 2014: 34 %.

Vitale (binnen-)stad en groei toeristische sector

Realisatie 2013

Doelstelling 2014

Realisatie 2014

3.1 Waardering binnenstad Nijmegen

7,4

7,5

nog niet beschikbaar

3.2 prognose aantal banen in cluster toerisme en recreatie ¹

5.700

5.700 ¹

5.750

3.3 Aantal hotelovernachtingen ²

149.938

149.643

nog niet beschikbaar

3.4 Leegstand kernwinkelgebied ³

13%

11%

15%

3.5 Zuivere leegstand kernwinkelgebied 4

 8,7 % (afg. 9 %)

-

10,6 %

 ¹ Indicator 3.2 Aantal banen in cluster toerisme en recreatie. We baseren onze doelstelling met betrekking tot de werkgelegenheidsontwikkeling op prognoses uit de Provinciale Werkgelegenheidsenquête(PWE) en de Provinciale Economische Verkenningen (PEV). Met terugwerkende kracht worden deze prognosecijfers jaarlijks herzien. In begroting 2015 prognose bijgesteld naar 5.700. Begroting 2014: 6.332
² Het aantal hotelovernachtingen in 2014 is nog niet bekend. Dit heeft te maken met een andere wijze van heffen van de toeristenbelasting.

³ Indicator 3.4.1 Leegstand kernwinkelgebied stadscentrum. Dit is de totale leegstand in het kernwinkelgebied: het aantal m2’s (winkel-)panden dat leegstaat uitgedrukt in een percentage van de totale voorraad m2’s (winkel-)panden in het kernwinkelgebied.
4 Indicator 3.4.2 Zuivere leegstand kernwinkelgebied stadscentrum. Dit is de zuivere leegstand binnen het kernwinkelgebied : uitsluitend het aantal m2’s detailhandel dat leegstaat uitgedrukt in een percentage van de totale voorraad m2’s detailhandel in het kernwinkelgebied.

Voldoende en geschikte ruimte voor bedrijvigheid

Realisatie 2013

Doelstelling 2014

Realisatie 2014

4.1 Terstond uitgeefbaar aanbod bedrijventerreinen ¹

33

27

31,8

4.2 Aantal ha geherstructureerd bedrijventerrein ²

15 ha

6-8 ha

--

4.3 Waardering directe bedrijfsomgeving ³

7,0

7,2

6,9 ³

4.4 Vraagbehoefte aantal ha bedrijventerrein 4

0

6

1,2

4.5 Leegstand kantoren 5

13,8%

9,2%

15,6 %

¹ Indicator 4.1 is een weergave van het aantal ha direct uitgeefbaar bedrijventerrein. Dit betekent dat het ontsloten is en dat het bestemmingsplan zover is dat bouwvergunningen kunnen worden verleend. In 2014 is 1,2 ha uitgegeven en in mindering gebracht op 33 ha terstond uitgeefbaar.
² Indicator 4.2 is een weergave van het aantal ha geherstructureerd bedrijventerrein. Zodra de herstructurering van een terrein afgerond is (o.a. bestemmingsplan zover gereed is dat bouwvergunningen verleend kunnen worden) wordt het terstond uitgeefbaar aanbod. Het gemeentelijk beleid is er op gericht eerst in te zetten op herstructurering voordat tot nieuwe planontwikkeling wordt overgegaan. Met deze indicator wordt de voortgang en realisatie op het gebied van herstructurering gevolgd. Voor het stadsbrugtracé van de Oversteek is in totaal 15 ha bruto geherstructureerd, waarvan ongeveer 8  ha netto voor uitgifte beschikbaar is. Doordat het bestemmingsplan voor Mercuriuspark vertraagd is, is er in 2014 nog geen uitgifte op Mercuriuspark gerealiseerd.
³ Het waarderingscijfer voor de directe bedrijfsomgeving 2014 is een voorlopig cijfer, de volledige rapportage komt voorjaar 2015 beschikbaar
4 Indicator 4.4 is de vraagbehoefte voor het aantal ha bedrijventerrein (uitgifteverwachting) is gebaseerd op de samenhang tussen de stedelijke banengroei en terreinuitgifte sinds 1996.  Vanuit de verwachte banengroei voor de komende vijf jaar (Provinciaal Economische Verkenning 2013-2018)) wordt de toekomstige vraag naar bedrijventerrein  ingeschat.
In 2014 is 1,2 ha uitgegeven en in mindering gebracht op 33 ha terstond uitgeefbaar.
5 Indicator 4.5 het  aantal m2's kantoren dat leegstaat en onmiddellijk beschikbaar  is voor derden, uitgedrukt in een percentage van de totale voorraad m2's kantoren.
Peildatum:
1 januari van het betreffende jaar
Bron:
de Vastgoedrapportage

Economie & Toerisme
* € 1.000
Begroting primitief Begroting dynamisch Rekening 2014 Verschil Bdyn - rek

Financiele lasten per product

Werklocaties

1.602

1.247

1.261

-14

Stimulering bedrijvigheid

2.998

2.993

2.759

233

Totaal lasten product

4.600

4.240

4.020

219

Financiele baten per product

Werklocaties

-728

-728

-711

-17

Stimulering bedrijvigheid

-1.637

-1.421

-1.171

-249

Totaal baten product

-2.364

-2.148

-1.882

-266

Totaal Economie & Toerisme

2.236

2.091

2.138

-46